Qadimgi Misrning Diqqatga Sazovor Joylari

Hozirgi Misr hududi qadimda yer yuzida mavjud bo'lgan eng buyuk sivilizatsiya — Qadimgi Misrdan meros bo'lib qolgan ajoyib me'moriy yodgorliklarga juda boy. Dunyodagi barcha tarixiy yodgorliklarning uchdan bir qismi aynan shu yerda to'plangan: tushunib bo'lmaydigan Luksor, buyuk piramidalar, sirli Sfinks, ibodatxona majmualari, fir'avnlarning ko'plab qabrlari va maqbaralari. Har yili minglab sayyohlar Misrga nafaqat sifatli plyaj dam olishi, ajoyib xizmat va Qizil dengizning billurdek toza suvi uchun kelishadi, balki ularning ko'plari bu yerga hayratlanarli ekskursiya dasturi uchun ham kelishadi.

Giza Piramidalari va Sfinks

Piramidalar Misrning o'ziga xos tashrif qog'ozidir. Bu yerda ularning yuzdan ortiq turli shakl va o'lchamlari mavjud. Fir'avnlar davrida bu ulug'vor inshootlar obelisklar, barelyeflar, haykallar va devoriy rasmlar bilan bezatilgan ulkan ibodatxona majmualari edi. Ammo ularning ko'plari bizgacha qurilgan ko'rinishida yetib kelmagan.

Eng katta qiziqishni Qohira yaqinida joylashgan Buyuk Giza piramidalari ansambli uyg'otadi. Bu inshootlarning eng mashhuri va balandi — Xeops piramidasi, ikkinchi kattasi — birinchisidan 40 yil keyin qurilgan Xefren piramidasi. Monumental ansamblni Mikerin piramidasi yakunlaydi. Yaqin atrofda ruhoniylarning qabrlari va fir'avnlarning xotinlari dafn etilgan kichik piramidalar majmualarini ko'rish mumkin.

Xeops piramidasi yonida dunyodagi eng qadimiy haykal — Sfinks haykali joylashgan. Bu eng sirli inshootlardan biridir, chunki Sfinks sirini hali hech kim hal qila olmagan. Haykal monumental va ulug'vor ko'rinishga ega bo'lib, juda ta'sirli o'lchamlarga ega: uning uzunligi 73 m, balandligi — 20 m. Sfinksga tegishli deyarli hamma narsa olimlar o'rtasida bahslarga sabab bo'ladi. Haykalning qurilgan aniq sanasi noma'lum, uni barpo etish maqsadi sir bilan qoplangan va nima uchun Sfinksning burni yo'qligi mutlaqo tushunarsiz.

Piramidalar va Sfinks Qohiraning g'arbiy tumanidagi Giza platosida joylashgan. Bu yerga avtobus yoki avtomobilda, shuningdek metroda ham borish mumkin.

Luksor

Luksorni mubolag'asiz dunyodagi eng qiziqarli shaharlardan biri deb atash mumkin. Bu sirlar va jumboqlarga to'la boshqa bir dunyo. Bu yerda Qadimgi Misrning asosiy diqqatga sazovor joylari to'plangan bo'lib, ular uchun mamlakatga minglab sayyohlar keladi. Nil daryosining o'ng qirg'og'ida Tiriklar shahri, chap qirg'og'ida esa O'liklar shahri joylashgan. Tiriklar shahrida Luksor va Karnak ibodatxonalariga ekskursiyalar qiziqarli.

Karnak ibodatxonasi

Karnak ibodatxona majmuasi, piramidalardan keyin ikkinchi eng mashhur joy, dunyodagi eng qadimiylardan biri hisoblanadi, uning tarixi 4000 yildan ortiq. Ko'p asrlar davomida ibodatxona eng qudratli hisoblangan va bugungi kunda ham u o'zining ulug'vorligini saqlab qolmoqda. Majmua uch qismdan iborat: birinchisi Amon-Raga, ikkinchisi — malika Mutga, uchinchisi — Mut va xudo Amon-Raning o'g'li bo'lgan Xonsuga bag'ishlangan.

Majmua 33 ta ibodatxona va zaldan iborat bo'lib, ochiq osmon ostidagi ulug'vor muzeyni ifodalaydi. Uning qurilishi miloddan avvalgi XX asr atrofida boshlangan. Har bir fir'avn keyinchalik ibodatxonaning qaysidir qismini qurib bitirgan. Umuman olganda, uni barpo etish uchun 13 asr kerak bo'lgan. Misrga borganingizda, ushbu ulug'vor inshootni ko'rish uchun Luksorga ekskursiyaga borish shart.

Luksor ibodatxonasi

Tiriklar shahrining yana bir monumental inshooti — Luksor ibodatxonasi bo'lib, u Karnak majmuasi bilan bevosita bog'liq. O'tmishda Qadimgi Misrning bu ikki diqqatga sazovor joyi 365 ta sfinksdan iborat xiyobon bilan bog'langan bo'lgan, ammo bugungi kunda faqat bir nechta qolgan elementlarni ko'rish mumkin.

Inshootning asosiy qismi Amenxotep III hukmronligi davrida qurilgan. Fir'avn uni Amon-Ra, Mut va Xonsuga bag'ishlagan. Qadimgi Misrning keyingi hukmdorlari ham majmua qurilishiga o'z hissalarini qo'shgan. Tutanxamon, Xoremxeb va Ramzes II hukmronligi davrida Aleksandr Makedonskiy sharafiga ibodatxona qurilgan.

Uzoq vaqt davomida Luksor ibodatxonasi odamlardan qum qatlami ostida yashirin bo'lgan va faqat XIX asr o'rtalarida uni qazish ishlari boshlangan. Hozir har bir istovchi kishi Qadimgi Misrning buyuk merosining ushbu qismiga tegishi mumkin.

Podshohlar vodiysi

Agar Nil daryosining narigi qirg'og'iga o'tsangiz, Podshohlar va malikalar vodiysi va Xatshepsut ibodatxonasi bilan mashhur O'liklar shahriga borishingiz mumkin. Dunyodagi eng uzun daryo bo'ylab sayohatning o'zi maftun etadi. O'liklar shahrida joylashgan mashhur Memnon kolosslari juda ko'p taassurot qoldiradi. Bu eng qadimiy yodgorliklar fir'avn Amenxotep III ning ulkan haykallaridir. Ular yasalgan har bir massiv tosh blokining og'irligi 700 tonnaga yaqin!

Podshohlar vodiysi — qoyaga o'yilgan nekropol bo'lib, u yerda 500 yil davomida fir'avnlar dafn etilgan. Bunday ta'sirli o'lchamdagi inshootni qurish g'oyasi fir'avn Tutmos I ga tegishli bo'lib, u o'z maqbarasining talon-taroj qilinishini istisno qilishni xohlagan va shuning uchun bunday qiyin joyni tanlagan. Qoyalarda jami 50 dan ortiq qabr mavjud.

Nekropol yonida fir'avnlar oila a'zolari dafn etilgan Malikalar vodiysi joylashgan. Eng chiroyli maqbara — malika Nefertari qabri, ammo u yo'qolib ketish xavfi tufayli sayyohlar uchun yopiq. Qizig'i shundaki, Vodiyda hali ham arxeologik qazishmalar olib borilmoqda va olimlar tobora ko'proq yangi qabrlarni topmoqdalar.

Luksorga eng oson yo'l Hurghadadan (taxminan 300 km) turistik ekskursiya buyurtma qilish orqali borish mumkin. Shaharning o'ziga avtobus yoki avtomobilda borish mumkin, bu yerda temir yo'l aloqasi mavjud emas.

Ramzes II ibodatxonasi

Misrning eng janubiy shahri Asvandan taxminan 280 km uzoqlikda, Nubiyada to'g'ridan-to'g'ri qoyaga o'yilgan Ramzes II ibodatxonasi joylashgan. Ibodatxonaga kirish yoki uning o'ziga xos fasadini o'tirgan fir'avnning to'rtta ulkan haykali tashkil qiladi. Ularning har birining balandligi 20 m. Ibodatxona ichida hukmdorlar, xudolarning ulkan figuralari va devorlardagi relyef tasvirlari bo'lgan bir nechta zallar joylashgan. Bu joy bilan bog'liq ajoyib jumboq olimlarni tinch qo'ymaydi: yiliga ikki marta quyosh nurlari ichki zalga shunday tushadiki, ular fir'avnning yuzini aniq yoritadi.

Asvanga Qohiradan samolyot yoki avtobusda borish mumkin, shuningdek, Hurghada yoki Luksordan sayohat qilish ham mumkin. Agar Hurghadadan Nubiyaga borsangiz, avtobusda sayohat kamida 8 soat davom etadi. Ammo baribir borishga arziydi, chunki hatto Misr piramidalari ham Ramzes II ibodatxonasining go'zalligi va qudrati oldida xira tortadi.

Abidos ibodatxonasi

Olimlarning fikricha, Abidos ibodatxonasi kamida 3500 yil oldin fir'avn Seti I va Ramzes II tomonidan qurilgan. Majmua yer osti dunyosi hukmdori xudo Osirisga, shuningdek, olti boshqa xudoga bag'ishlangan.

Abidos ibodatxonasi juda katta tarixiy ahamiyatga ega, ammo shunga qaramay, sayyohlar orasida bu joy ayniqsa mashhur emas. Bu ibodatxonaning ancha uzoq joylashganligi bilan bog'liq — u Luksordan 160 km va Denderadan 100 km uzoqlikda joylashgan. Ammo Abidosda albatta bo'lish kerak, ayniqsa bu yerda ko'radigan narsa bor.

Olimlar mubolag'asiz Abidos ibodatxonasini qadimgi Misr san'atining durdonasi deb hisoblashadi. Ayniqsa, devoriy relyeflar va tasvirlar qanday mahorat bilan bajarilgani hayratga soladi. Ibodatxonaning o'zi butunlay oq marmardan qurilgan bo'lib, ichkarida bir nechta ustunli zallar mavjud bo'lib, ularning orqasida xudolarning muqaddas joylari joylashgan. Majmuaning eng mashhur qismi — podshohlar galereyasi bo'lib, uning devorida Seti I ning o'tmishdosh fir'avnlari ro'yxati o'yilgan. Ibodatxonaning bu qismi ikkinchi nomga ega — «abidos ro'yxati». Devorda topilgan ma'lumotlar tufayli olimlar ko'plab Misr jumboqlarini hal qilishga muvaffaq bo'lishdi.

Misrga sayohat

Misr eng qadimiy diqqatga sazovor joylar soni bilan hayratga soladi. Ajoyib sayohat qilish va sirli sivilizatsiya yodgorliklari bilan tanishish juda oson — bu sirli mamlakatga turistik yo'llanma buyurtma qilish kifoya. Sizni o'lchamlari bilan hayratga soladigan monumental inshootlar, ulug'vor piramidalar, mistik Sfinks, fir'avn qabrlari, malika maqbaralari va tushuntirib bo'lmaydigan sirlar bilan maftun etuvchi, go'zalligi va qudrati bilan hayratga soluvchi ajoyib ibodatxona majmualari kutmoqda. Qadimgi Misr jumboqlarini yechishga siz ham harakat qilib ko'ring!