Ежелгі Египеттің көрікті жерлері

Қазіргі Египет аумағы жер бетінде болған ең ұлы өркениет — Ежелгі Египеттен мұраға алған керемет сәулет ескерткіштеріне толы. Әлемдегі барлық тарихи ескерткіштердің үштен бір бөлігі дәл осында шоғырланған: түсініксіз Луксор, ұлы пирамидалар, жұмбақ Сфинкс, ғибадатхана кешендері, көптеген қабірлер мен перғауындардың мазарлары. Мыңдаған турист Египетке жыл сайын тек сапалы жағажай демалысын, тамаша сервисті және Қызыл теңіздің мөлдір суын іздеп қана емес, көпшілігі таңғажайып экскурсиялық бағдарлама үшін келеді.

Гиза пирамидалары мен Сфинкс

Пирамидалар Египеттің өзіндік визит карточкасы болып табылады. Мұнда олардың әртүрлі пішіндегі және өлшемдегі жүзден астамы бар. Перғауындар дәуірінде бұл ұлы құрылыстар обелискілермен, барельефтермен, мүсіндермен және қабырға суреттерімен безендірілген орасан зор ғибадатхана кешендері болды. Бірақ олардың көпшілігі бізге салынған күйінде жеткен жоқ.

Ең үлкен қызығушылық Каирдің жанында орналасқан Гизаның ұлы пирамидаларының ансамблін тудырады. Бұл құрылыстардың ең танымалы және ең биігі — Хеопс пирамидасы, өлшемі бойынша екіншісі — біріншіден 40 жыл өткен соң салынған Хефрен пирамидасы. Монументалды ансамбльді Микерин пирамидасы аяқтайды. Тікелей жанында діни қызметкерлердің қабірлері мен перғауындардың әйелдері жерленген шағын пирамидалар кешендерін көруге болады.

Хеопс пирамидасының жанында әлемдегі ең көне мүсін — Сфинкс мүсіні орналасқан. Бұл ең жұмбақ құрылыстардың бірі, өйткені Сфинкстің құпиясын әлі ешкім шеше алмады. Мүсін монументалды және ұлы көрінеді және өте әсерлі өлшемдерге ие: ұзындығы 73 м, биіктігі — 20 м. Сфинкске қатысты барлық дерлік нәрсе ғалымдар арасында дау тудырады. Мүсіннің салынған нақты күні белгісіз, оны тұрғызудың мақсаты құпиялармен қоршалған және Сфинкстің неге мұрны жоқ екені мүлдем түсініксіз.

Пирамидалар мен Сфинкс Каирдің батыс ауданындағы Гиза үстіртінде орналасқан. Мұнда автобуспен немесе көлікпен, сондай-ақ метромен жетуге болады.

Луксор

Луксорды асыра айтпай-ақ әлемдегі ең қызықты қалалардың бірі деп атауға болады. Бұл жұмбақтар мен құпияларға толы басқа әлем. Мұнда мыңдаған туристің елге келуіне себеп болған Ежелгі Египеттің негізгі көрікті жерлері шоғырланған. Нілдің оң жағалауында «тірілер қаласы», сол жағалауында — «өлілер қаласы» орналасқан. Тірілер қаласында Луксор және Карнак ғибадатханаларына экскурсиялар қызықты.

Карнак ғибадатханасы

Карнак ғибадатхана кешені, пирамидалардан кейінгі екінші танымал орын, әлемдегі ең көнелердің бірі болып саналады, оның тарихы 4000 жылдан астамды құрайды. Көптеген ғасырлар бойы ғибадатхана ең қуатты болып саналды және бүгінгі күні де өзінің ұлылығын сақтайды. Кешен үш бөліктен тұрады: біріншісі Амон-Раға, екіншісі — патшайым Мутқа, үшіншісі — Мут пен Амон-Ра құдайының ұлы болған Хонсуға арналған.

Кешен 33 ғибадатхана мен залдан тұрады және ашық аспан астындағы ұлы мұражай болып табылады. Оның құрылысы б.з.д. XX ғасырда басталған. Әрбір перғауын кейіннен ғибадатхананың қандай да бір бөлігін салып отырған. Жалпы алғанда, оны салуға 13 ғасыр кетті. Мысырға барғанда, осы ұлы құрылысты көру үшін міндетті түрде Луксорға экскурсияға бару керек.

Луксор ғибадатханасы

Тірілер қаласының тағы бір монументалды құрылысы — Карнак кешенімен тікелей байланысы бар Луксор ғибадатханасы. Бұрын Ежелгі Мысырдың осы екі көрікті жері 365 сфинкстен тұратын аллеямен қосылған болатын, бірақ бүгінгі күні қалған аздаған элементтерді ғана көруге болады.

Құрылыстың негізгі бөлігі Аменхотеп III билігі кезеңінде салынған. Перғауын оны Амон-Ра, Мун және Хонсуға арнаған. Ежелгі Мысырдың келесі билеушілері де кешеннің құрылысына өз үлестерін қосты. Тутанхамон, Хоремхеб және Рамзес II патшалық еткен кезде Александр Македонскийдің құрметіне ғибадатхана салынды.

Ұзақ уақыт бойы Луксор ғибадатханасы адамдардан құм қабатының астында жасырылған болатын, және тек XIX ғасырдың ортасында оны қазу жұмыстары басталды. Қазір кез келген адам Ежелгі Мысырдың ұлы мұрасының осы бөлігіне қол тигізе алады.

Патшалар алқабы

Нілдің арғы жағына өтсеңіз, Патшалар мен патшайымдар алқабы және Хатшепсут ғибадатханасымен танымал өлілер қаласына тап боласыз. Әлемнің ең ұзын өзені бойымен саяхаттың өзі таңғалдырады. Өлілер қаласында орналасқан әйгілі Мемнон колосстары да көптеген әсер қалдырады. Бұл ежелгі ескерткіштер перғауын Аменхотеп III-нің орасан зор мүсіндері болып табылады. Олар жасалған әрбір массивті тас блоктың салмағы 700 тоннаға жуық!

Патшалар алқабы — 500 жыл бойы перғауындар жерленген жартаста қашалған некрополь. Осындай әсерлі мөлшердегі құрылыс салу идеясы перғауын Тутмос I-ге тиесілі болды, ол өз қабірінің тоналуын болдырмауды қалады, сондықтан осындай қол жетпейтін жерді таңдады. Барлығы жартастарда 50-ден астам қабір бар.

Некропольдің жанында перғауындардың отбасы мүшелері жерленген Патшайымдар алқабы орналасқан. Ең әдемі қабір — патшайым Нефертаридің моласы, бірақ жоғалу қаупіне байланысты ол туристер үшін жабық. Бір қызығы, алқапта әлі күнге дейін археологиялық қазба жұмыстары жүргізілуде және ғалымдар жаңа қабірлерді табуда.

Луксорға барудың ең оңай жолы — Хургададан (шамамен 300 км) туристік экскурсия тапсырыс беру. Қаланың өзіне автобуспен немесе көлікпен жетуге болады, мұнда теміржол қатынасы жоқ.

Рамзес II ғибадатханасы

Асуаннан, Египеттің ең оңтүстік қаласынан шамамен 280 км қашықтықта, Нубияда жартасқа тікелей қашалып салынған Рамзес II ғибадатханасы орналасқан. Ғибадатханаға кіретін есік, дәлірек айтқанда, оның өзіндік бетпердесі — отырған перғауынның төрт алып мүсіні. Олардың әрқайсысының биіктігі 20 м. Ғибадатхананың ішінде билеушілердің, құдайлардың алып мүсіндері және қабырғалардағы бедерлі бейнелері бар бірнеше зал орналасқан. Осы орынмен байланысты таңғажайып жұмбақ ғалымдардың көңілін тыныштық бермейді: жылына екі рет күн сәулелері ішкі залға перғауынның бетін дәл жарықтандыратындай етіп түседі.

Асуарға Каирден ұшақпен немесе автобуспен жетуге болады, сондай-ақ Хургададан немесе Луксордан сапар шегуге болады. Егер Хургададан Нубияға дейін жететін болсаңыз, автобуспен сапар кемінде 8 сағат алады. Бірақ баруға әбден тұрарлық, өйткені тіпті Египет пирамидалары да Рамзес II ғибадатханасының сұлулығы мен құдіреттілігінің алдында көмескі тартады.

Абидос ғибадатханасы

Ғалымдар Абидос ғибадатханасын перғауын Сети I мен Рамзес II 3500 жылдан кем емес уақыт бұрын салған деп есептейді. Кешен құдай Осириске, қабір әлемінің билеушісіне, сондай-ақ басқа алты құдайға арналған.

Абидос ғибадатханасының тарихи құндылығы зор, бірақ осыған қарамастан туристер арасында бұл орын ерекше танымалдылыққа ие емес. Бұл ғибадатхананың айтарлықтай шалғай орналасуымен байланысты — ол Луксордан 160 км және Дендерадан 100 км қашықтықта орналасқан. Бірақ Абидоста әбден баруға тұрарлық, әсіресе мұнда қарайтын нәрсе бар.

Ғалымдар Абидос ғибадатханасын асыра сілтеусіз ежелгі египет өнерінің жауһары деп есептейді. Әсіресе қабырға бедерлері мен бейнелерінің орындалу шеберлігі таң қалдырады. Ғибадатхананың өзі толығымен ақ мәрмәрден салынған, ішінде бірнеше бағаналы залдар орналасқан, олардың артында құдайлардың қасиетті орындары бар. Кешеннің ең танымал бөлігі — патшалар галереясы, оның қабырғасында Сети I-нің ізашарлары болған перғауындардың тізімі қашалған. Ғибадатхананың бұл бөлігінің екінші атауы бар — «абидос тізімі». Қабырғадан табылған ақпараттың арқасында ғалымдар көптеген египет жұмбақтарын шеше алды.

Египетке саяхат

Египет ежелгі көрікті жерлерінің санымен қиялды таң қалдырады. Таңғажайып саяхат жасап, жұмбақ өркениеттің ескерткіштерімен танысу оңай — осы жұмбақ елге туристік жолдама тапсырыс беру жеткілікті. Сізді өз көлемімен таң қалдыратын монументалды құрылыстар, ұлы пирамидалар, мистикалық Сфинкс, перғауындардың қабірлері, патшайымдардың мазарлары және түсіндірілмейтін құпияларымен баурап алатын, сұлулығымен және құдіреттілігімен таң қалдыратын таңғажайып ғибадатхана кешендері күтіп тұр. Сіз де Ежелгі Египеттің жұмбақтарын шешіп көріңіз!